Röportajlar 2 Tem 2020 | 14:11 tarafından

Selim Çıtak: "Carlsen’in elinden şekerini bile alamazsınız!"

25 Mart 1985 tarihinde dünyaya gelen Selim Çıtak satrançla ilk kez, babası ve eniştesi vasıtasıyla altı yaşında tanıştı. Aile içerisinde satrançla ilgilenen başka bireylerinde olması, bu gencin oyuna olan merakını körükledi ve ilkokul üçüncü sınıfa giderken ilk resmi müsabakasına bir takım turnuvasına çıktı. Kısa sürede okulundaki en iyi oyuncu konumuna gelen Çıtak için satranç hayatının dönüm noktalarından biri 1998 yılında genç milli takıma seçilerek, efsanevi Büyükusta Evgeny Vasiukov’la çalışma fırsatı yakalamasıydı. Aynı sene ‘Karpov Çocuk Olimpiyatları’ kapsamında düzenlenen bireysel turnuvada yarıştı ve en iyi Türk sporcu olmayı başardı.

Bahçeşehir 1998. Karpov ve Vasiukov arasında duran Özgür Akman, en sağdaki gözlüklü çocuk ise Selim Çıtak


Çıtak, asıl başarısını üniversite yıllarında yakalar, 2005 senesine gelindiğinde 20 yaşına basan sporcu FM (Fide Master) unvanı alarak 2351 reytingi ile Türkiye listesinde başları çekmeye başladı. 2006 senesinde A Milli Takıma kadar yükselen Çıtak çeşitli uluslararası turnuvalarda ülkemizi temsil etmiştir. Aktif olduğu yıllar arasında en parlak sonuçlarını, kadrosunda senelerce yabancı oyuncu bulundurmayan İstanbul Teknik Üniversitesi’nin birinci masasında elde etmiştir. Bu yıllarda karşı karşıya geldiği en kariyerlerli isim ise 2004 FIDE Dünya Şampiyonu Rüstem Kasımcanov’dur.


Süper Lig Konya 2010, Kasımcanov-Çıtak arasındaki mücadele eşitlikle sonuçlanmıştı!



1. d4 d5 2. c4 e6 3. ♘f3 c5 4. cxd5 exd5 5. g3 ♘f6 6. ♗g2 ♗e7 7. O-O O-O 8. ♘c3 ♘c6 9. ♗g5 c4 10. ♘e5 ♗e6 11. b3 ♕a5 12. ♗d2 ♗b4 13. ♘xc6 bxc6 14. ♕c2 ♕a6 15. ♘xd5 ♘xd5 16. bxc4 ♖ac8 17. cxd5 cxd5 18. ♕d1 ♗a3 19. e3 ♖fd8 20. g4 ♗b2 21. ♖b1 ♕xa2 22. ♗b4 ♗c3 23. ♗e7 ♖e8 24. ♗c5 ♖b8 25. ♖c1 ♗b2 26. ♕e2 ♗xg4 27. ♕xg4 ♗xc1 28. ♕h5 g6 29. ♕g5 h6 30. ♕xd5 ♕xd5 31. ♗xd5 ♗d2 32. ♗xa7 ♖bc8 33. ♗c5 ♖ed8 34. ♗f3 ♖b8 35. ♖a1 ♗b4 36. ♗a7 ♖bc8 37. ♖b1 ♗d6 38. ♔g2

1/2-1/2

2008 yılında Koç Üniversitesi-Endüstri Mühendisliği bölümünü bitiren Çıtak yine öğrenim ve çalışmak için Moskova’ya gitti. Bir sene burada kalan Fide Ustası satranca uzun bir ara vermek durumunda kaldıysa da arada bir turnuvalarda boy göstermekten geri kalmıyordu. En büyük başarısı 2011 yılında First Saturday IM grubunu yenilgisiz kazanmak olan Milli Sporcu’nun iki tane de IM normu bulunmakta olup, eriştiği en yüksek reyting 2390dır.

Satranç hayatının son yıllarını yazarlık, habercilik ve eğitimcilik yaparak geçiren Çıtak’ın yüzlerce eğitici videosu ve bir adet (İlk Dünya Şampiyonu Wilhelm Steinitz’in hayatı) satranç kitabı bulunmaktadır. 2020 itibariyle üzerinde çalışmakta olduğu iki adet kitap (Dördüncü Şampiyon Alexander Alekhine ve romantik dönemin renkli ismi Joseph Henry Blackburne biyografileri) ve destek vermekte olduğu eşitli öğretici içerik bulunmaktadır. Ülkemizde satranç tarih ve kültürünün yerleşmesi için çeşitli illerde tarih semineri veren Selim Çıtak’ın benzeri çalışmalarını bundan böyle chess24/tr adresinde bulabileceksiniz!


Batum 2018 Satranç Olimpiyatları. Etkinliği, basın kartıyla ziyaret eden Çıtak, maç öncesi Milli Takım oyuncularıyla sohbet ederken. | fotoğraf: Fatma Koç


Kendisini daha yakından tanıyabilmek için yaptığımız sohbetimiz:

Satranca nasıl başladın?

Satranca, evde bu oyunu oynayan akrabaları izleyerek ve yine ailemin teşviki ile başladım. Subay eniştem ve mimar dayım satranca epey ilgiliydiler. Küçük yaşta bir çocuk olarak onlara karşı duyduğum saygı ve sevgi, satranca karşı olan merakımı arttırdı. Bu bahsettiklerim ben 6-7 yaşlarındayken olanlar. Sonralarında ise ilkokulda satranç koluna yazılıp yaşıtlarımla girdiğim rekabet beni tam manasıyla oyuna bağladı diyebilirim.

Satrancı bu kadar iyi yapan nedir? İnsanlar neden satranca başlamalı ve satranç çalışmalı?

Satranç muhteşem bir spor; insana düşünmeyi, soğukkanlılığı, doğru muhakeme yapmayı, centilmenliği, rekabet ögesini, yenilmeyi, pes etmemenin önemini ve bunun gibi daha birçok faydalı unsuru aşılayabiliyor. Elbette bu saydıklarım satrancın tarihine ve kültürüne de saygı gösteren ve satrancı bir spor olarak algılayan insanlar için geçerlidir. İnternet ortamında, hızlı zaman tempolarında sadece bir oyun olarak görenler maalesef yukarıda saydığım faydaların birçoğundan mahrum kalacaklardır.

Ben gönül rahatlığı ile tüm velilere, çocuklarını genç yaşta (6-7 dolaylarında) satrançla tanıştırmalarını tavsiye edebilirim ve yine kaç yaşında olursa olsun bu güzel uğraşı öğrenmek isteyen kimse için geç değildir. Burada önemli olan az önce de bahsettiğim gibi, ‘spor ögesini’ ön planda tutarak, kişisel gelişiminize faydalı olacak şekilde satrancın güzelliklerini görmek ve keyfini sürmektir.

Ben bir eğitmen olarak satranç çalışmasını üçe ayırırım:

1. Temellerini öğrenmek: Bunlar oyun sonu, açılış teorileri ve satrancın genel geçer prensipleridir: Taş gelişimi, şah güvenliği, piyon yapıları gibi. Bu bilgileri eğitim videolarından, kitaplardan ya da tecrübeli antrenörlerden edinebilirsiniz.

2. Taktik gelişim: Satranç oyununun büyük bir bölümü taktik kombinezonlardan oluşur. Bu sebepten kişi, binlerce, hatta on binlerce taktik soru çözerek, bu motiflere aşinalık kazanmalı ve beynini zinde tutmalıdır. Bir nevi spor salonuna gidip vücut çalışan biri gibi düşünebilirsiniz.

3. Pratik ve Analiz: İlk iki maddeyi doğru bir biçimde yerine getiren kişi, bilgilerini sınamak için belirli bir sıklıkta oyun oynamalı (İnternet üzerinden ya da arkadaşlarıyla masa başı partileri olabilir) ve mutlaka girdiği mücadeleleri derinlemesine analiz etmelidir. Hatalarını aramalı, bunları düzeltme gayretinde olmalıdır. Yine çok önemli bir husus, satranç düşünerek oynanması gereken bir oyun! Bu sebepten pratik yaparken yavaş zaman tempoları tercih edilmeli, minimum 10 dakikalık partiler.

En beğendiğin oyuncu kim ve neden?

Son yıllarda 19. yüzyıl satranç tarihiyle ilgili epey araştırma yaptım. Yazdığım ve halen yazmakta olduğum kitapların ikisi bu döneme ait oyuncularla ilgiliydi. Bu sebepten romantik dönemin en büyük isimlerinden Adolf Anderssen en beğendiğim oyuncular arasındadır. Oyun stilinden ziyade satranca karşı göstermiş olduğu azim ve ilerlemiş yaşına rağmen gençlere karşı verdiği amansız mücadeleden ötürü.

Modern ustalardan ise hayranı olduğum oyuncu Viswanathan Anand’dır. Üniversite’ye girdiğim yıllarda 15. Şampiyon’un en iyi oyunlarından oluşan bir kitap elime geçmişti ve uzunca bir süre sadece bahsi geçen kaynaktan çalışmıştım. Anand, dünya satrancını yakından takip etmeye başladığım 2003 yılında Wijk ann Zee turnuvasını yenilgisiz kazanınca ona olan hayranlığım daha da artmış, sıkı bir takipçisi olmuştum. Bu sebepten kendisinden özel ders almak isterdim.

En beğendiğin satranç kitabı nedir?

Satranç tarihine ve kültürüne duyduğum ilgilen ötürü bu konudaki cevabım da aşağı yukarı bellidir: Sorcerer’s Apprentice (Büyücünün Çırağı) – David Bronstein. Yine bir dünya klasiği kabul görmüş Zürih 1953’ün yazarı olan Bronstein 1951 yılında mevcut şampiyon Botwinnik’le girdiği unvan maçından 12-12 sonucu ile ayrılır. Uzun kariyeri boyunca yaşadıklarını ve en öğretici oyunlarını anlattığı bu kitabı tüm satrançseverlere tavsiye ederim.

Satrancını geliştirmek isteyenlere ne tavsiye edersin?

Bol bol soru çözmek, oyun oynamak ve bu partileri ciddi bir biçimde analiz etmek, klasik oyunları incelemek, kitap okumak ilk aklıma gelenler. Satranç dediğiniz oyun uçsuz bucaksız bir derya. Her kişi, seviyesi ne olursa olsun, kaliteli kaynaklardan edindiği bilgileri işleyerek ilerleyebilir. Bu kitap olabilir, ancak günümüzde eğitim videoları daha revaçta. Bu gerçeği de kabullenmek gerekir. Şu an Chess24 bünyesinde yüzlerce eğitim videosu mevcut ve öğretmenler arasında Mark Dvoretsky, Peter Svidler ve Magnus Carlsen gibi isimler var. Ben de fırsat buldukça kendimi geliştirmek adına ilgilendiğim serileri izliyorum.

En çok abartıldığını düşündüğün tavsiye nedir ve neden?

Hızlı zaman tempolarının faydasının abartıldığını düşünüyorum. Elbette yıldırım (5 dakikalık oyun) partilerinin de fayda sağladığı durumlar mevcut. Örneğin açılış test etmek ya da hızlı taktik görebilmek gibi fakat yine de bu tip çalışmalara fazla zaman ayrılmamalı. Daha çok dinlenme ve eğlence maksatlı yapılması gerektiğini düşünüyorum.

Satrançta açılışı önemli kılan nedir?

Açılış oyunun gidişatını belirleyen aşamadır ancak en önemlisi olduğu söylemek fazla iddialı olur. Üçüncü Dünya Şampiyonu Jose Raul Capablanca, satranç çalışmasına oyun sonlarından başlanması gerektiğini vurgulamıştır. Bu büyük ölçüde doğrudur ancak günümüzde bilgisayarların kuvvetlenmesi ve yaygınlaşmasından dolayı hemen hemen herkesin bilgiye erişimi çok kolay hale gelmiş, açılış teorisi hızlı ilerlemiştir. Bu yüzden rekabetçi satranç oynamak isteyen bir sporcunun, oyunun diğer alanlarında yapacağı çalışmayı aksatmadan, düzgün bir açılış repertuvarı oluşturması ve teori bilmesi gereklidir.

Bilgisayarlar hakkında ne düşünüyorsun? Satranç için iyi mi kötü mü?

Oldukça zor bir soru, insan merak etmez mi Mikhail Tal’in 1960 maçında yaptığı at fedası doğru muydu acaba diye? Bunu günlerce, elle tahta üzerinde analiz etmek, gazetelerde usta yorumlarını takip etmenin keyfi bambaşka olmalı. Şimdi ise bilgisayar bu fedanın sonucunu size 5 saniye içinde verebiliyor. Analiz motorları satrançtan bazı şeyleri alıp götürdüğü gibi bazı yenilik ve gelişmeleri de beraberinde getirdi. Örneğin açılış ve oyun sonu teorisine şimdi çok daha fazla hakimiz. Eskiden kazanç olduğu düşünülen konum ya da varyantların aslında doğru savunma karşısında beraberlik olduğu ortaya çıktı. Özetle şöyle diyeyim: Bilgisayarlar satrancın bilimsel yönünü ileriye götürürken, sanatsal yönünü de maalesef biraz köreltmişlerdir.

Dünya Şampiyonluğunu Magnus Carlsen’den kim alacak ve en büyük tehdit sence kim?

Mevcut durumda Carlsen’in elinden şekerini bile alamazsınız! Ancak kendisi ikram etmek isterse bu mümkündür. Unvan için de aynı şeyi söylemek durumundayım, Norveçli, formdan düşmediği ya da yılların ona kötü davranmadığı müddetçe taç el değiştirmeyecektir. Yine de fena şansı olmayan adayları sıralayalım: Caruana, Ding Liren ve MVL.

Bir eğitim serisi yayımladın, bunun hakkında ne söylemek istersin? Kimlere önerirsin, eğitimden neler beklemeliyiz?

Eğitim serisi tamamen satrancını geliştirmek isteyen, ciddi sporculara yönelik bir çalışma. Beni internet üzerinde birçok yayında espri yaparken ya da eğlenirken görmüş olabilirsiniz ancak premium üyelerin belirli bir ücret karşılığı yatırım yaparak girdikleri bir ortamda üst derece ciddiyet ve emek sarf etmek zorunda olduğumun bilincindeyim. Bu sebepten videoları hazırlarken tüm varyantları bilgisayar analiziyle yeniden kontrol edip, olabilecek en sade şekilde izleyiciye aktarmak istiyorum. Her seri önceden belirlenmiş bir devam yolunu içeriyor ve iki bölümden oluşuyor: Önce teorik çalışma, hamleler ve tarafların fikirleri. İkinci bölümde ise o varyantı ilgilendiren klasik ve eğitici partiler. Böylelikle satrancını geliştirmek isteyen, açılış bilgisini arttırmak isteyen birey, ‘bir devam yolu nasıl çalışılmalı’ tam manasıyla görmüş oluyor. Video serisini önereceğim kitle, ikinci soruya verdiğim yanıtta olduğu gibi, satrancı spor olarak yapmak ve bilgisini arttırmak isteyenlerdir.


FM Selim Çıtak'ın eğitim serisine premium üye olarak ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz. Eğitime ulaşmak ve incelemek için tıklayabilirsiniz.


Göre sırala Azalan Sırada Tarih Azalan Sırada Tarih Artan Sırada Tarih En çok beğenilen Güncellemeleri al

Yorumlar 3

Misafir
Guest 10183416160
 
chess24
  • Ücretsiz, Hızlı ve Kolay

  • İlk yorum yapan siz olun!

Kayıt ol
veya

Başlamak için şimdi ücretsiz hesabınızı oluşturun.

‘Kayıt Ol’u tıklayarak Hükümler ve Koşullar kabul etmiş olursunuz ve çerezler kullanımıyla ilgili bölüm de dahil olmak üzere Gizlilik politikası okuduğunuzu onaylarsınız.

Şifreni mi unuttun? Şifreyi sıfırlaman için sana bir bağlantı göndereceğiz!

Bu formu gönderdikten sonra şifre sıfırlama bağlantısı içeren bir e-posta alacaksınız. Yine de hesabınıza erişemiyorsanız bizimle iletişime geçin: Müşteri servisi

Hangi özellikleri etkinleştirmek istersiniz?

Gizliliğinize ve veri koruma yönergelerine saygı duyuyoruz. Sitemizin bazı bileşenleri kişisel bilgileri yöneten çerezlere veya yerel depolamaya ihtiyaç duyuyor.

Seçenekleri göster

Hide Options